Ritim Holter (EKG Holter)

Kalp atışlarınızın hızlandığı, düzensizleştiği veya atlama yaptığı hissi en sık doktora başvuru nedenlerinden biridir. Ancak bu şikayetler genellikle geçicidir ve doktor muayenesi sırasında olmaz. Standart EKG normal gelir ama sizin yakınmalarınız devam eder.

Ritim holter, 24 saat boyunca her kalp atışınızı kaydeder. Çarpıntı hissettiğiniz anları günlüğünüze not edersiniz ve doktorunuz bu anlarda kalbinizin nasıl çalıştığına bakabilir. Gerçekten ritim bozukluğu mu var, yoksa sadece normal kalp atışlarınızı mı fazla hissediyorsunuz anlaşılır.

Baş dönmesi veya bayılma birçok nedene bağlı olabilir ama kalp ritmi bozuklukları önemli sebeplerdendir. Özellikle kalp çok yavaş atarsa (bradikardi) veya aşırı hızlı atarsa (taşikardi), beyne giden kan azalır ve baş dönmesi, hatta bayılma meydana gelebilir.

Ritim holter, bu tür ataklar sırasında kalbinizin nasıl çalıştığını gösterir. Eğer baş dönmesi anında kalp hızınız aşırı yavaş veya hızlıysa, ritim bozukluğu baş döndürmenizin nedenidir ve tedavi gerekir. Ancak o anlarda ritim normalse, başka nedenler araştırılır (tansiyon düşüklüğü, kulak sorunu vb.).

Atriyal fibrilasyon (AF), kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalıştığı yaygın bir ritim bozukluğudur. Bazı hastalarda sürekli varken, bazılarında ara sıra (paroksismal) ortaya çıkar. Ara sıra olan atriyal fibrilasyonu yakalamak için ritim holter idealdir.

Eğer daha önce AF tanınız konmuşsa ve ilaç tedavisi alıyorsanız, ritim holter ile tedavinizin ne kadar etkili olduğu kontrol edilir. Gün içinde kaç saat AF’de kaldığınız, kalp hızınızın ne kadar kontrol altında olduğu değerlendirilir.

Kalp krizi geçiren hastalarda, kriz sonrası dönemde tehlikeli ritim bozuklukları gelişme riski vardır. Zarar görmüş kalp dokusu, anormal elektriksel uyarıların çıkmasına neden olabilir. Bu uyarılar, hayatı tehdit eden ventriküler taşikardi veya fibrilasyon gibi ciddi ritim sorunlarına yol açabilir.

Ritim holter ile taburculuk öncesi veya sonrası bu tür riskli ritimler araştırılır. Eğer tehlikeli aritmiler tespit edilirse, defibrilatör (ICD) takılması gibi koruyucu tedbirler alınabilir.

Kalp pili takılmış hastalarda, pilin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol etmek için ritim holter yapılabilir. Pil kalbinizi uyardığında, bu uyarılar EKG’de özel işaretler (spike) olarak görünür. Ritim holter ile pilin 24 saat boyunca düzenli çalışıp çalışmadığı, kalbinizin pile uygun tepki verip vermediği değerlendirilir.

Ayrıca pil takılmasına rağmen hala çarpıntınız varsa, bunun nedeni araştırılır. Belki de pilin ayarlarının değiştirilmesi gerekiyordur.

Ritim bozukluğu için ilaç kullanıyorsanız, bu ilacın gerçekten işe yarayıp yaramadığını anlamak önemlidir. Muayenedeki tek EKG, ilacın 24 saat boyunca koruma sağlayıp sağlamadığını göstermez. Ritim holter ile gün boyunca kaç kez anormal ritim geçirdiğiniz sayılır.

İlaç öncesi ve sonrası ritim holter karşılaştırılarak, tedavinin ne kadar başarılı olduğu objektif olarak ölçülür. Eğer hala sık aritmileriniz varsa, ilaç dozu artırılabilir veya farklı bir ilaç denenebilir.

Bazı ritim bozuklukları özellikle gece uyurken ortaya çıkar. Uyku apnesi olan hastalarda, nefes durmaları sırasında kalp ritmi yavaşlayabilir (bradikardi) veya hızlanabilir. Gece çarpıntı ile uyanıyorsanız veya sabah yorgun kalkıyorsanız, gece ritim profilinizi görmek önemlidir.

Ritim holter gece boyunca da kayıt yaptığı için, uyku sırasındaki ritim değişikliklerini tespit eder. Ciddi gece bradikardisi varsa, pil takılması gerekebilir.

Hayır, cihaz çok hafif ve küçüktür. Elektrotlar göğsünüze yapışkanlı bantlarla tutturulur, ağrı yapmaz. Günlük aktivitelerinizi rahatça yapabilirsiniz. Sadece duş alamama ve elektrotların göğsünüzde olması küçük bir rahatsızlıktır ama çoğu kişi buna kolayca alışır. Gece uyurken de takılı kalır ama genellikle uykuyu bozmaz.

Hayır, ritim holter cihazı ve elektrotları suya dayanıklı değildir. 24 saat boyunca duş alamaz, banyo yapamaz, yüzemezsiniz. Ancak ıslak bir havlu ile vücudunuzun diğer bölgelerini silebilirsiniz. Cihazı taktırmadan önce duş almanız önerilir. Genellikle 24 saatlik bir süre olduğu için çoğu kişi için sorun olmaz.

Elektrotlar tıbbi yapışkan içerdiği için hassas ciltlerde hafif kızarıklık veya kaşıntı yapabilir. Ancak bu genellikle hafiftir ve elektrotlar çıkarıldıktan sonra birkaç saat içinde geçer. Eğer daha önce band-aid veya medikal bantlara alerjiniz olduysa, bunu doktorunuza söyleyin; hipoalerjenik elektrotlar kullanılabilir.

Evet, günümüzün modern ritim holter cihazları cep telefonu kullanımından etkilenmez. Eskiden telefonları cihazdan uzak tutmanız önerilirdi ama artık bu gerekmiyor. Telefonu normal şekilde kullanabilir, konuşabilirsiniz. Sadece çok güçlü manyetik alanlara (MRI cihazı gibi) yaklaşmamanız gerekir.

Evet, hatta egzersiz yapmanız önerilir çünkü testin amacı normal günlük aktiviteleriniz sırasında kalp ritminizi görmektir. Yürüyüş, merdiven çıkma, hafif-orta şiddette egzersiz yapabilirsiniz. Ancak aşırı yoğun egzersiz, ağır kaldırma veya elektrotların yerinden çıkmasına neden olabilecek hareketlerden kaçının. Yüzme zaten yasaktır çünkü cihaz suya giremez.

Günlük formu çok kritiktir çünkü doktorunuz sizin semptomlarınızla cihazın kaydettiği ritimleri karşılaştırır. Örneğin saat 15:00’te çarpıntı hissettiyseniz ve günlüğünüze yazmışsanız, doktorunuz o saatteki ritme bakar. Eğer o anda atriyal fibrilasyon varsa, çarpıntınızın nedeni budur. Eğer ritim normalse, çarpıntınız başka nedenlerdendir. Günlük tutmazsanız, bu korelasyon kurulamaz.

Bazı ritim bozuklukları çok nadir ortaya çıkar, haftada veya ayda bir kez olabilir. 24 saatlik holter bu tür ritimler için yeterli olmayabilir. Bu durumda daha uzun süreli kayıt yöntemleri kullanılır: 48 saatlik holter, 7 günlük holter veya implante edilebilir olay kaydedicileri (loop recorder). Doktorunuz semptomlarınızın sıklığına göre hangi sürenin uygun olduğuna karar verir.

Cihazı teslim ettikten sonra, kayıtlar bilgisayara aktarılır ve analiz edilir. Genellikle 1-3 gün içinde rapor hazır olur. Prof.Dr.Özlem Arıcan raporunuzu detaylı şekilde değerlendirir ve size ne anlama geldiğini açıklar. Eğer tehlikeli ritim bozuklukları tespit edilirse, daha erken bilgilendirilirsiniz ve gerekli acil önlemler alınır.